Awọn iroyin

Kòkòrò àrùn fáírọ́ọ̀sì covid19Ó ṣeé ṣe kí ó máa tẹ̀síwájú láti yípadà ṣùgbọ́n bí ó ṣe ń burú sí i ń dínkù bí àkókò ti ń lọ: WHO

Xinhua | Imudojuiwọn: 2022-03-31 10:05

Tedros Adhanom Ghebreyesus, Olùdarí Àgbà fún Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO), lọ sí ìpàdé ìròyìn kan ní Geneva, Switzerland, Oṣù Kejìlá 20, 2021. [Fọ́tò/Àwọn Ilé Iṣẹ́]

GENEVA – SARS-CoV-2, kokoro arun ti o n fa ajakalẹ-arun COVID-19 ti nlọ lọwọ, o ṣee ṣe ki o maa dagbasoke bi itankale naa ṣe n tẹsiwaju ni agbaye, ṣugbọn bi o ṣe buru to yoo dinku nitori ajesara ti a gba nipasẹ ajesara ati ikolu, Ajo Agbaye Ilera (WHO) sọ ni ọjọru.

Nígbà tí ó ń sọ̀rọ̀ níbi ìfọ̀rọ̀wérọ̀ lórí ayélujára, Olùdarí Àgbà WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, sọ àwọn ipò mẹ́ta tí ó ṣeé ṣe fún bí àjàkálẹ̀-àrùn náà ṣe lè yípadà ní ọdún yìí.

“Dá lórí ohun tí a mọ̀ nísinsìnyí, ipò tí ó ṣeé ṣe jùlọ ni pé kòkòrò àrùn náà ń tẹ̀síwájú láti yípadà, ṣùgbọ́n bí àrùn náà ṣe le tó ń dínkù bí ó ṣe ń pọ̀ sí i nítorí àjẹsára àti àkóràn,” ó wí, ó sì kìlọ̀ pé ìlọsókè lóòrèkóòrè nínú àwọn ọ̀ràn àti ikú lè ṣẹlẹ̀ bí àjẹsára ṣe ń dínkù, èyí tí ó lè nílò ìdàgbàsókè lóòrèkóòrè fún àwọn ènìyàn tí ó ní ìpalára.

Ó fi kún un pé, “Nínú ọ̀ràn tó dára jùlọ, a lè rí àwọn ìyàtọ̀ tó kéré síi tó ń jáde, àti pé àwọn ohun tó ń mú kí a gba àwọn ajẹ́sára tàbí àwọn àgbékalẹ̀ tuntun kò ní pọndandan.”

“Nínú ipò tó burú jùlọ, irú àrùn tó le koko jù àti tó lè tàn kálẹ̀ yóò yọjú. Lójú ewu tuntun yìí, ààbò àwọn ènìyàn lòdì sí àrùn àti ikú tó le koko, yálà láti inú àjẹsára tàbí àkóràn tẹ́lẹ̀, yóò dínkù kíákíá.”

Olórí WHO sọ àwọn àbá rẹ̀ fún àwọn orílẹ̀-èdè láti fòpin sí ìpele àjàkálẹ̀-àrùn náà ní ọdún 2022.

“Àkọ́kọ́, ìṣọ́ra, àwọn yàrá ìwádìí, àti ìmọ̀ nípa ìlera gbogbogbò; èkejì, àjẹsára, ìlera gbogbogbò àti àwọn ìgbésẹ̀ àwùjọ, àti àwọn agbègbè tí ó ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀; ẹ̀kẹta, ìtọ́jú ìṣègùn fún COVID-19, àti àwọn ètò ìlera tí ó le koko; ẹ̀kẹrin, ìwádìí àti ìdàgbàsókè, àti lílo àwọn irinṣẹ́ àti àwọn ohun èlò déédéé; àti ẹ̀karùn-ún, ìṣọ̀kan, bí ìdáhùn náà ṣe yípadà láti ipò pajawiri sí ìṣàkóso àrùn ẹ̀mí ìgbà pípẹ́.”

Ó tún sọ pé àjẹsára tó tọ́ ni irinṣẹ́ tó lágbára jùlọ láti gba ẹ̀mí là. Síbẹ̀síbẹ̀, bí àwọn orílẹ̀-èdè tó ní owó púpọ̀ ṣe ń ṣe àjẹsára mẹ́rin fún àwọn ènìyàn wọn báyìí, ìdá mẹ́ta àwọn ènìyàn àgbáyé kò tíì gba àjẹsára kan ṣoṣo, títí kan 83 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ènìyàn Áfíríkà, gẹ́gẹ́ bí ìwádìí WHO ṣe sọ.

“Èyí kò tẹ́ mi lọ́rùn, kò sì yẹ kí ẹnikẹ́ni tẹ́wọ́ gbà á,” Tedros sọ, ó sì ṣèlérí láti gba ẹ̀mí là nípa rírí i dájú pé gbogbo ènìyàn ní àǹfààní láti gba àwọn àyẹ̀wò, ìtọ́jú àti àjẹsára.